قرار است امروز موضع نهایی ایران در مذاکرات اسلامآباد مشخص شود؛ مذاکراتی که با توجه به وقوع جنگ رمضان، میتواند تا حدی چشمانداز نااطمینانی موجود را برای بازارها روشنتر کند. از ابتدای این دوره تنش، بازار سهام و ابزارها و محصولات مالی مرتبط با آن، تنها بازاری بودهاند که همچنان بسته ماندهاند؛ موضوعی که بحثهای گستردهای درباره نحوه مدیریت بازار در شرایط نااطمینانی غیراقتصادی برانگیخته است.
محمدرضا دهقانی، مدیرعامل شرکت سبدگردان «رهسود» و استاد دانشگاه، در گفتوگوی خود سه شرط کلیدی را در تحلیل تصمیم بسته ماندن بازار سهام مهم میداند: 1) تداوم وضعیت محاصره اقتصادی، 2) خطر بالقوه آغاز مجدد جنگ، 3) نبود هرگونه تفاهم یا توافق پایدار.
به باور او، در چنین شرایطی بسته ماندن بازار سهام تصمیمی منطقیتر از بازگشایی شتابزده است.
دهقانی توضیح میدهد: «درست است که سیاستگذار موظف است نقدشوندگی بازار را تضمین کند و سهامداران باید به داراییهای خود دسترسی داشته باشند؛ اما وظیفه مهم دیگر سیاستگذار ایجاد بستر مناسب برای کشف قیمت منصفانه است. کشف قیمت منصفانه زمانی ممکن است که هم در سطح شرکتها و هم در ابعاد اقتصاد کلان، شفافیت قابلقبول وجود داشته باشد.»
او در ادامه چند پرسش کلیدی مطرح میکند:
- در شرایط فعلی، آیا شرکتها امکان ارائه افشای اطلاعاتی دقیق و بهموقع را دارند؟
- اگر جنگ طی هفته آینده مجدداً آغاز شود و یک یا چند شرکت دیگر آسیب ببینند، آیا دوباره باید بازار بسته شود؟
- در فضایی که احتمال آسیب به زیرساختهای اصلی کشور وجود دارد، آیا میتوان درباره متغیرهای کلان، نرخ ارز، هزینه تأمین مواد اولیه و وضعیت عرضه و تقاضا تصویر شفافی ارائه کرد تا قیمتهای معاملاتی مبنای درستی داشته باشند؟
دهقانی معتقد است که بازگشایی بازار در وضع موجود تنها به شکلگیری سمت عرضه منجر میشود، زیرا انگیزهای برای شکلگیری تقاضای واقعی وجود نخواهد داشت. او اضافه میکند: «بازار در این وضعیت فقط ریزش میکند، نه اینکه قیمتها ذاتاً باید سقوط کنند، بلکه چون هیچکس در سمت خرید نمیایستد.»
شرط بازگشایی در وضع موجود:
تزریق منابع سنگین حمایتی به گفته دهقانی، تنها در یک حالت میتوان بازار را در شرایط فعلی باز کرد: «در مقایسه ابعاد جنگ ۱۲ روزه با جنگ اخیر، حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان منابع حمایتی از سوی دولت باید به بازار تزریق شود تا امکان مدیریت عرضه و جلوگیری از فروپاشی قیمتها فراهم باشد.»
او البته هشدار میدهد که چنین مداخلهای خود ریسکهای قابلتوجهی دارد:
- ایجاد بستر احتمالی فساد در فرآیند معاملات
- اخلال در مکانیسم طبیعی کشف قیمت، اما تأکید میکند که اگر دولت چنین منابعی را وارد بازار کند، در عمل دارایی خریداری کرده و منابع هدر نمیرود. با این حال او یادآور میشود که تأمین امنیت سرمایهگذاری از وظایف اساسی دولت است و با توجه به حجم عظیم منابع موردنیاز، منطقیتر است که بازار تا زمان خروج از شرایط فعلی بسته بماند.
راهحل موقتی برای سهامداران نیازمند نقدینگی:
دهقانی پیشنهاد میکند تا زمان بازگشت ثبات، بانکها میتوانند با پشتوانه بخشی از سبد سهام مشتریان، تسهیلات کمبهره در اختیار آنها قرار دهند تا نیازهای فوری نقدینگی آنها تأمین شود، بدون اینکه مجبور به فروش دارایی در شرایط غیرعادی شوند.
شرایط مناسب برای بازگشایی بازار:
به اعتقاد او، به محض اینکه کشور از وضعیت فعلی خارج شود (سه مورد اول) و افق نسبتاً مشخصی درباره وضعیت شرکتها و متغیرهای کلان اقتصادی به دست آید، میتوان بازار را بازگشایی کرد. اما بازگشایی باید با دو شرط کلیدی همراه باشد:
- حذف یا افزایش قابلتوجه دامنه نوسان تا هیجانات بازار بهسرعت تخلیه شود و قیمتها در مدت کوتاهی به تعادل برسند. - آمادگی دولت برای تأمین منابع حمایتی به منظور جلوگیری از رفتارهای تودهوار و فشار شدید فروش.
دهقانی هشدار میدهد: «اگر بازار با روال قبل و با دامنه نوسان محدود بازگشایی شود، نقدشوندگی از بین میرود و اعتبار بازار سهام بیش از قبل خدشهدار خواهد شد.»
مخالفت تمام عیار با بازگشایی بورس
گفتوگوی کامل را به صورت تصویری و یا صوتی در سایت فردای اقتصاد، ببیننده و شنونده باشید
۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۵:۳۰
ویژه برنامه بورسان؛ سلسله گفتگوهای موافقان و مخالفان شروع به کار بازار سهام
تبادل نظر